• Het te krappe klaverblad Hoevelaken vanuit de lucht.

    Henk Merjenburgh
  • Manquette van het vernieuwde knooppunt Hoevelaken.

    Rijkswaterstaat
  • Minister Cora van Nieuwenhuizen in betere tijden bij de opening van de verbrede A1 en A27.

    Caspar Huurdeman Baarn
  • eigen afbeelding

Hoe verder met Hoevelaken?

HOEVELAKEN Gezocht: een nieuwe aannemer die het knooppunt Hoevelaken voor 410 miljoen euro wil vernieuwen. De huidige aannemerscombinatie 'A1/28' zegt dat er veel meer geld nodig is om het enorme project te realiseren. Vertraging ligt op de loer. Alleen een nieuwe Europese aanbesteding is al tijdrovend. De regio staat op scherp, de politiek gaat kijken hoe de bejubelde, innovatieve contractvorm zo mis kon gaan.

Eugene Leenders

Snelwegen en andere grote infrastructurele werken sneller aanleggen door een nieuwe, innovatieve contractvorm. Minister Cora van Nieuwenhuizen (infrastructuur en waterstaat) en Rijkswaterstaat gebruikten ronkende taal toen ze, vorig jaar, bekend maakten hoe het klaverblad Hoevelaken totaal vernieuwd zou worden.

Geen aparte planmaker en daarna een aannemer die het uitvoert, maar één combinatie die bedenkt en uitvoert. Deze week schreef de minister, dat ze de stekker uit het project trekt. In één adem voegde ze eraan toe dat het belangrijke wegenproject geen vertraging mag ondervinden.

CRASH De toekomst zal uitwijzen of de minister dat waar kan maken. Alles duidt erop dat ze flink gecrasht is met de aannemerscombinatie. BAM en Van Oord zullen het plan nog netjes afmaken, maar voor de daadwerkelijke aanleg van het knooppunt zal een nieuwe aannemer moeten worden gezocht middels een Europese aanbesteding.

De minister haast zich om te zeggen dat in gezamenlijk overleg besloten is om het contract te ontbinden. Van Nieuwenhuizen: ,,De onzekerheden en risico's die per definitie gepaard gaan met planstudies en de doorwerking daarvan voor de realisatiefase, alsmede de lange periode tussen de aanbesteding en de werkelijke start van de uitvoering, zijn door beide partijen vooraf onvoldoende ingeschat.

De combinatie heeft die risico's en wijzigingen voor de realisatiefase, die voor rekening van de opdrachtgever zouden komen, vervolgens geprijsd en kwam daarbij veel hoger uit dan de prognoses van Rijkswaterstaat. Partijen hebben gezocht naar oplossingen en zich tot het uiterste ingespannen om er samen uit te komen. Helaas bleek een redelijke en billijke oplossing niet mogelijk binnen het contract. Daarvoor bleven de verschillen tussen de partijen te groot en is er in onderling overleg besloten om het contract te ontbinden, nadat de combinatie haar werkzaamheden met betrekking tot het Tracébesluit in goede orde heeft afgerond."

In gewone mensentaal: de aannemer wil veel meer geld voor het project dan was begroot. Zoveel dat het contract is ontbonden. Iedereen hult zich voorlopig in stilzwijgen of dat nu betekent dat de aannemer een schadeclaim aan zijn broek krijgt of juist de overheid moet betalen aan de bouwcombinatie.

VERTRAGING De omliggende gemeente volgen het proces met grote interesse. De minister heeft verzekerd dat er geen vertraging ontstaat. In de officiële brief staat letterlijk "wordt voor nu een verdere vertraging voorkomen". Een Europese aanbesteding zal extra tijd kosten,

Toch kan elk nadeel zijn voordeel hebben. Zo gaat de gemeente Barneveld zeker proberen om de aansluiting van de A30 op de A1 bij het plan Hoevelaken te betrekken. In het verleden is er al gepleit om de aansluiting, die maar acht kilometer verder ligt, mee te nemen. Nu wordt dat weer actueel.

De 'oude' aannemerscombinatie beloofde indertijd om vele extra vragen van de regio te honoreren, bijvoorbeeld bij de aanleg van geluidsschermen, fietstunnels of aansluitende wegen. De verkeerswethouders gaan ervan uit dat bij een nieuwe aanbesteding die plannen overeind blijven.

KRAP Knooppunt Hoevelaken moet dringend worden vernieuwd omdat het klaverblad te krap is. De scherpe bochten zorgen dat het doorgaande verkeer veel te veel moet afremmen. Drie van die klaverbladen maken dan ook plaats voor een soort kom. Dat maakt het mogelijk om het doorgaand verkeer te scheiden van het afslaande verkeer. Rondom het knooppunt wordt ruim dertig kilometer aan aansluitende wegen op de A1, de A27 en de A28 verbreed.

Het opwaarderen van het knooppunt staat voor 774 miljoen euro op de begroting van het ministerie van infrastructuur en waterstaat. De daadwerkelijk bouw was op 410 miljoen euro begroot.