• Anton van Renssen schrijft iedere maand een pagina over het dagboek van oud-burgemeester Zwaantinus Bruins Slot.

    Maranke Pater

Journalist schrijft over voormalig burgemeester

NIJKERK Historicus en journalist Anton van Renssen schrijft vanaf nu iedere maand over oud-burgemeester Bruins Slot. Zwaantinus Bruins Slot was burgemeester voor en na de Tweede Wereldoorlog. Van Renssen put uit het oorlogsdagboek van de bestuurder, voor het samenstellen van een serie bijzondere verhalen over de Tweede Wereldoorlog in Nijkerk.

Maranke Pater

 

Van Renssen hield zes jaar geleden interviews voor het ministerie van OCW over de Tweede Wereldoorlog, als onderdeel van een landelijk project. Van Renssen: ,,Dit waren getuigenverhalen, een oral history project. Tijdens die serie interviews heb ik ook gesproken met Jo van der Hooning-Bruins Slot, de tweede dochter van de oud-burgemeester. Zij vertelde mij over het dagboek van haar vader." 

Van Renssen kreeg, exclusief, inkijk in het dagboek en de toezegging dat hij gedeelten uit het dagboek mag publiceren. ,,Er zijn stukjes uit het dagboek gecensureerd door de erfgenamen, omdat ze over mensen gaan die naar alle waarschijnlijkheid fout zijn geweest in de oorlog. Ik respecteer de wens van de nabestaanden om hier niets mee te doen, mits ik geen informatie over deze personen in andere archieven tegenkom."  Vanaf 1941 hield Bruins Slot structureel een dagboek bij. Na de gijzeling op het stadhuis dook de burgervader onder en zijn een deel van de dagboekaantekeningen verloren gegaan. Het eerste verhaal in de serie gaat over de evacuatie van Nijkerk. Ook volgen verhalen over de wederopbouw, na de terugkomst van de ruim 10.000 Nijkerkers. ,,In die tijd was de stad nog klein. Bruins Slot kende veel van de inwoners bij naam. Het was een man die heel gedreven, plichtsgetrouw en impulsief was. Er is een verhaal bekend waarbij hij in de synagoge een groep Duitse soldaten tegenkomt, die van plan zijn om schade aan te richten. Hij rent die synagoge binnen en roept meteen dat ze 'dit niet kunnen doen' en dat het een 'onverantwoorde actie is'. De soldaten druipen hierna af, maar hij heeft naderhand wel even staan trillen op zijn benen."  Een andere mooie anekdote is dat Bruins Slot in de dagen dat Nijkerk geëvacueerd was vrijwilligers opriep om mee terug te gaan naar de stad in verband met brandstichtingen en plunderingen door achterblijvers. ,,Hij had aan zijn Harderwijkse collega beloofd om diezelfde avond terug te zijn, alleen toen sputterden zijn helpers tegen, want wat als de Duitsers de stad binnen zouden komen? Ter plekke heeft hij de groep toen benoemd tot waarnemend burgemeester en wethouders. Daar zat onder meer de heer Bakker bij, de directeur van de chocoladefabriek." 

CROWDFUNDING De serie 'Burgermeester in Oorlogstijd - Een oorlogsgeschiedenis in dagboekfragmenten' belooft een mooi beeld te geven van de Nijkerkse samenleving in oorlogstijd, vanuit het oogpunt van de eerste bestuurder. Van Renssen: ,,Ik hoop door crowdfunding of sponsoren mijn historische onderzoek ooit te kunnen uitgeven." De serie wordt, waar mogelijk, aangevuld met foto's uit persoonlijke archieven en archieven van de gemeente en de Stichting Oud Nijkerk.