Keuzes

Op de gemeentepagina in deze krant las ik onlangs het bericht 'Boete voor de vervuiler'. Nijkerk treedt de komende tijd strenger op tegen inwoners die huisvuil verkeerd aanbieden door het naast ondergrondse containers te zetten. De foto bij dat stukje tekst deed me denken aan plaatjes die inwoners zo nu en dan op sociale media delen als zij zich opwinden over het feit dat de boel niet snel genoeg geleegd wordt. Dus vroeg ik me af: wat is er echt aan de hand in zo'n situatie?

 

Stel je voor: we komen op een milieuplein en zien allemaal zooi naast de containers liggen. Dan zijn er twee keuzes: we checken of de containers vol zijn, of doen dat niet. Is er nog ruimte, dan deponeren we ons huisvuil op correcte wijze. Zijn ze echt vol, dan zijn er opnieuw twee keuzes: we lopen, fietsen of rijden door naar het volgende milieuplein of maken de situatie nog iets erger door ons afval óók verkeerd aan te bieden (en maken er een foto van om op internet ons gal te kunnen spuien). Eén ding is zeker: als we ervoor kiezen online te gaan zeiken over 'het systeem' weten we zeker dat de zaak gaat stinken.

Ik schrijf bewust 'we'. Want we kiezen allemaal wel eens het één. En ook allemaal wel eens het ander. De ene week erger ik me groen en geel aan mensen die op het allerdrukste moment in de supermarkt in het allerdrukste gangpad uitgebreid staan te kletsen en de overige shoppers daarbij pontificaal de weg langs olijfolie, ananas, bruine bonen en kruiden blokkeren. De volgende week kan ik zomaar zelf de kletskous zijn.

 

Wie op kantoor werkt, herkent zich waarschijnlijk beter in deze situatie: hoeveel briefjes er ook in de keuken hangen met 'afwas ZELF in de vaatwasser zetten', hoe dik het lettertype ook gedrukt is en hoeveel kapitalen er ook gebruikt zijn, zodra iemand zijn vaat toch op het aanrecht zet, denkt de rest dat de afwasmachine wel vol zal zijn. En dan stapelt de rommel zich (onnodig) op.

 

Mijn punt is: we zijn allemaal onderdeel van het systeem waar we ons soms zo graag tegen verzetten. Of dat nu het afvalinzamelingssysteem is, het verkeerssysteem in de supermarkt, het vaatwassysteem op kantoor; we zijn zelf een schakel en bepalen dus mede hoe het systeem werkt. Dat geldt in het klein, maar ook voor het grotere geheel: de samenleving. De ene verkeerde keuze leidt hooguit tot een rommeltje, de andere kan fatale gevolgen hebben. Hoe tragisch en onverteerbaar dat ook is, het betekent niet dat ons systeem verrot is. Want het systeem, dat zijn wij. Samen moeten we er het beste van maken.

 

Nelleke den Besten.